- صفحه اصلی
- دفتر پیشگیری از معلولیت ها
معرفی طرح آمبلیوپی
اطمینان از سلامت چشم کودک از نظر “تنبلی چشم”
تنبلی چشم (آمبلیوپی) نوعی اختلال بینایی است که بدلیل عیوب انکساری و ضایعات ارگانیک موجب کاهش دید یکطرفه و یا دو طرفه شده و در صورت عدم درمان به موقع، فرد را از یک یا هر دو چشم کم بینا یا نابینا خواهد کرد.
در دنیا بیش از ۱۲۰ میلیون نفر مبتلا به تنبلی چشم وجود دارد. تنبلی چشم علت نابینایی یا کم بینایی بیش از یک میلیون نفر از مردم کشورمان است. حسرت بسیاری از آنها این است که چرا در کودکی معاینه و درمان نشده اند.
معالجه تنبلی چشم به هر علتی که باشد فقط در سنین کودکی بخصوص سنین پائین مقدور است و هر چه زودتر تشخیص داده شود و معالجه زودتر انجام شود نتایج درمانی بیشتر و سریعتر بدست میآید. برای معالجه تنبلی چشم فرزندتان فردا خیلی دیر است. برای پیشگیری از تنبلی چشم باید چشم همه کودکان در سنین زیر ۵ سال معاینه شود
بعد از معاینه کامل چشم در ابتلا هر گونه عیب انکساری، اعم از دوربینی و آستیگماتیسم و غیره وجود داشته باشد با تجویز عینک اصلاح می شود. برای درمان آمبلیوپی ناشی از ضعیفی چشم، معمولاً تجویز عنیک تنها کاری است که لازم است (مگر اختلالات شدید یک چشم یا اختلال در سنین بالاتر) در مورد تنبلی چشم ناشی از انحراف چشم، بعد از تجویز عینک در صورت نیاز اقدام به بستن چشم سالم میکنند تا چشم تنبل شده مورد استفاده بیشتر قرار بگیرد و مراکز عصبی آن رشد نماید. میزان بسته ماندن چشم سالم بستگی به سن کودک دارد و توسط چشم پزشک تعیین میگ
در صورت عدم تشخیص تنبلی چشم و گذشتن سن کودک از حدود ۳ سال، تجویز عینک و عمل جراحی و غیره در بالا بردن تیزبینی کودک بی اثر بوده و آن چشم برای همیشه نابینا و یا کم بینا خواهد ماند.
با اجرای طرح پیشگیری از تنبلی چشم، هر ساله با مراجعه به پایگاه های سنجش بینایی از ۱ تا ۳۰ آبان ماه و تشخیص به موقع تنبلی چشم، تمام کودکان ۶- ۳ سال تحت پوشش مهد ها و آمادگی ها توسط مربیان آموزش دیده مورد سنجش بینایی قرار می گیرند: همچنین از طریق پایگاه های سنجش، کلیه کودکان ۶- ۴ ساله خارج از مهد ها و آمادگی ها نیز معاینه می شوند.
اهداف طرح:
پیشگیری از تنبلی چشم در کودکان ۶-۳ سال مهدهای کودک و آمادگی ها
تعیین شیوع تنبلی چشم بر حسب سن، جنس و نسبتهای فامیلی در مهدهای کودک و آمادگی های سراسر کشور
تعیین شیوع اختلالات بینایی
تعیین شیوع علتهای مختلف ایجاد کننده آمبلیوپی و ارتباط هر یک از آنها با ایجادآنتشخیص و درمان بموقع عوامل ایجاد کننده آمبلیوپی (عیوب انکساری، استرابیسم و عیوب ساختمانی چشم) به منظور کاهش بروز آمبلیوپی
تشخیص و درمان بموقع آمبلیوپی قبل از سنین طلایی ۶-۳
افزایش آگاهی مردم بخصوص والدین در مورد آمبلیوپی و اهمیت تشخیص و درمان آن
و در نهایت، کاهش شیوع و بروز نابینایی در کشور
آشنایی با برنامه ارتقای توان ذهنی در شیرخواران
توان ذهنی و میزان هوش هر فرد ارتباط و کنش متقابل ویژگیهای زیستی (ارثی)وتجاربی است که از محیط بدست می آورد.
هر کودکی که متولد میشود در وجود خود توانا ئیهای خداداد زیادی دارد که با رشد و تکامل کودک این توانائیها کم کم شکوفا میشوند .سالیان اولیه عمر برای تکامل عقلانی وعاطفی کودک از اهمیت وحساسیت ویژه ای برخورداراست .تجربه های ماههای وسالهای اول زندگی کودک در بدست آوردن توانائیها ومیزان موفقیت های آینده او نقش مهمی دارد.
شیرخواران توان قابل توجهی در پرورش اطلاعات داشته و نسبت به تعاملات اجتماعی تاثیر پذیر بوده وبرای تکامل یافتن مناسب توانائیها و مهارتهایشان وابسته به دریافت تحریکات مناسب به فراخور مرحله تکاملی شان هستند.
شما میتوانید به فرزند خود کمک کنید تاتوانایی هایش ،هرچه بیشتر ،شکوفا شوند و از هوش بالاتر،توان ذهنی بیشتر و قدرت جسمی بهتری برخوردار شود ودر آینده بتواند ،در درس و مدرسه ودر کار وزندگی موفقیت بیشتری به دست آورد.
یکی از علل قابل پیشگیری از کم توانی ذهنی ،جلوگیری از وضعیت نا مساعد اجتماعی است که شامل فقر مالی و فرهنگی خانواده هاست .فقدان تعاملات مناسب و تحریکات مناسب و کافی روانشناختی است که لازمه تکامل روانی –اجتماعی کودکان است .اگر بتوان شرایط محیط را به گونه ای تغییر داد که غنی ازتحریکات مناسب روانشناختی برای شیر خوارا ن باشد درنتیجه هر کودک از توان هوش بالاتری برخوردار خواهد شد . برای این کار باید بهترین ومناسب ترین شرایط را برای رشد وتکامل او را فراهم کنید و انجام چنین کار مهمی بسیار ساده است. با توجه به سنین طلایی و بحرانی رشد مغزی در شیر خوارگی ،آموزش و آماده سازی مادران (مراقبان) بسیار ضروری می باشد و بایستی آنان را به مهارتهایی مجهز کرد که بتوانند در افزایش توانمندیهای کودکشان نقش موثر و بسزایی داشته باشند.
در برنامه آموزش”ارتقائ توان ذهنی شیرخواران”با ارائه نکاتی عملی و ساده به مادران بوسیله کتب مصور درباره نحوه برقراری ارتباط و کنش متقابل مناسب با شیر خوارمیتوان در آگاهی –نگرش عملکرد مادران در این خصوص تغییری ایجاد نمود.
هدف غایی: ارتقائ توان ذهنی کودکان وپیشگیری از عقب ماندگی ذهنی ثانویه
هدف کلی: تاثیر آموزش “مهارتهای ارتقائ توان ذهنی شیرخواران”بر آگاهی،نگرش ورفتار مادران
در وضعیت امروزی شیر خواران بی شماری هستند که توانایی های بالقوه و وضع بیولوژیک آنان در طیف تکامل طبیعی قرار میگیرد ولی اگر مداخله مناسب انجام نگردد به عقب ماندگان ذهنی و افراد غیر فعال جامعه بدل خواهند شد.
مداخلات آموزشی و درمانی در بین کودکان ۱۸-۲۴ ماهه میتواند بیشترین تاثیر را دربهبود نارسایی های ذهنی ،عاطفی وروانی داشته باشد.
در این برنامه که با ایجاد ارتباط عاطفی و اجتماعی مناسب بین مادر (مراقب)وفرزند و غنی سازی محیط شیرخواراز محرکهای گوناگون و مناسب در تکامل حسی- حرکتی کودک که شامل تقویت حواس پنجگانه ،تکامل ذهنی- شناختی که شامل کشف و شناخت محیط زندگی ،تکامل عاطفی –اجتماعی که شامل احساس و رفتارهای مناسب اجتماعی است تغییرات شگرفی در تکامل کودک بوجود آورد.با اجرای چنین برنامه ای در سطح وسیع میتوان از شیوع و شدت عقب ماندگی ذهنی در میان کودکان کاسته واز عوارض روانی ،مالی و اجتماعی که این معلولیت بر افراد خانواده فرد معلول و کل جامعه برجای میگذارد ،کاست.
دفتر پیشگیری از معلولیتهای سازمان بهزیستی با اجرای این برنامه آموزشی این امکان وهمیاری را به والدین میدهد که بتوانند گام موثری در جهت رشد زیستی ،روانی و اجتماعی فرزندانشان داشته باشند.
معرفی خدمات دفتر پیشگیری از معلولیت ها
برنامه کشوری پیشگیری از تنبلی چشم
برنامه کشوری پیشگیری از تنبلی چشم با هدف تشخیص و مداخله به موقع برای کودکانی که دچار انواع اختلالات بینایی و تنبلی چشم می باشند همه ساله توسط معاونت امور فرهنگی و پیشگیری سازمان بهزیستی کشور با همکاری وزارت آموزش و پرورش به اجرا در می آید . در این برنامه کودکان ۶-۳ ساله در سه سطح معاینه می شوند. سطح اول معاینه توسط مربیان مهدهای کودک و آمادگی ها- سطح دوم معاینه توسط اپتومتریست ها و سطح سوم معاینه کودکان توسط چشم پزشک .
تعداد کودکان معاینه شده در برنامه آمبلیوپی سال ۱۳۸۷ ، ۲۶۶۵۱۱ نفر و تعداد کودک بیمار تشخیص داده شده ۴۰۲۶۹ نفر و تعداد کودک آمبلیوپ تشخیص داده شده ۲۶۷۸ نفر می باشد.
طرح پیشگیری از معلولیت ها و آسیبهای اجتماعی با همکاری سازمان نهضت سواد آموزی
با توجه به اهمیت پیشگیری از آسیبهای اجتماعی جهت حفظ سلامت جامعه ، هر ساله طرحی با عنوان پیشگیری از معلولیت ها و آسیبهای اجتماعی با همکاری سازمان بهزیستی و نهضت سواد آموزی با هدف آگاهسازی و دانش افزایی مخاطبان در رابطه با اهمیت بهداشت باروری و جلوگیری از معلولیت ها ، بیماریهای عفونی و استخوانی و راههای پیشگیری از نابینایی و ناشنوایی ، ارتقائ سلامت افراد جامعه با گسترش آگاهی عمومی فراگیران و توسعه گنجینه لغات مخاطبان و نیز گسترش فرهنگ مطالعه کتاب و کتابخوانی به اجرا در می آید. تعداد فراگیران طرح آگاهسازی نهضت سواد آموزی در سال ۱۳۸۷ ، ۲۱۲۴۰ نفر می باشد.
طرح غربالگری شنوایی نوزادان و شیرخواران
طرح غربالگری شنوایی نوزادان به منظور تشخیص نقایص شنیداری و انجام مداخله زود هنگام طراحی شده است و قصد دارد تا نوزادان و شیرخواران تحت پوشش خود را تحت غربالگری و در صورت لزوم تشخیص قرار دهد به گونه ای که شیر خواران نیازمند به خدمات درمانی و توانبخشی تا زیر شش ماهگی از این خدمات بهره مند گردند.
تعداد نوزادان غربال شده در سال ۱۳۸۷، ۶۴۲۹ نفر می باشد.
ارتقائ توان ذهنی شیرخواران و نوزادان
در این طرح به شیرخوار کمک می شود تا توانایی هایش هر چه بیشتر شکوفا شوند و از هوش بالاتر توان ذهنی بیشتر و قدرت جسمی بهتری برخوردار شود.در سال ۸۷ فاز ۲ اجرای طرح در ۵ شیرخوارگاه دولتی در سطح استان تهران برگزار گردید و تعداد ۱۰۰ کارشناس و مربی تحت آموزش های لازم قرار گرفتند.
طرح غربالگری تشخیصی هیپو تیروییدی در نوزادان
در راستای بررسی نوزادان از جهت هیپوتیروییدی، سازمان بهزیستی استان تهران اقدام به خرید کیتهای Neo-Tsh به تعداد ۸۶۸ کیت ۹۶ تایی جهت استفاده در مراکز غربالگر وابسته به دانشگاهها نموده است.
طرح پیشگیری از اختلالات مادرزادی و ارثی از طریق انجام مشاوره ژنتیک
با توجه به پیشرفت های اخیر علم طب در شناخت علل بیماری و معلولیت ها، بسیاری ازمعلولیت های جسمی و ذهنی قابل پیش بینی و پیشگیری هستند. با توجه به بالا بودن میزان ازدواج های فامیلی و بالا بودن میزان معلولیت های ناشی از بیماری های ژنتیک در جامعه، انجام مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج و بارداری به عنوان یکی از اولویت ها در جامعه کنونی ما مطرح است.
زمان مناسب برای انجام مشاوره ژنتیک
۱- پیش از ازدواج ۲- حین بارداری۳- پیش از بارداری
فواید انجام مشاوره ژنتیک:
۱- بسیاری از معلولیت ها و بیماری ها را می توان بوسیله انجام مشاوره ژنتیک پیشگیری کرد.
۲- اکثر بیماری های ارثی حتی با صرف هزینه ی کلان، به طور کامل قابل درمان نیستند لذا پیشگیری از این امر به لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه می باشد.
۳- با توجه به این که بیماریهای ارثی با توالی نسلها منتقل می شوند لذا با شناخت صحیح و جلوگیری از ازدواج های پر خطر می توان از بروز اینگونه بیماری ها در نسل های بعدی نیز جلوگیری نمود.
مراکز مشاوره ژنتیک تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور آماده ارائه خدمات به کلیه اقشار جامعه بالاخص اقشار آسیب پذیر و معلولین می باشد .
Leave a Reply